مراسم و رسم و رسوم عجیب در سریلانکا
میراثی رازآلود از باورهای کهن و فرهنگهای متنوع
سریلانکا، جزیرهای سرسبز و افسونگر در جنوب هند، تنها به خاطر طبیعت خیرهکننده و چای سیلان معروف نیست؛ بلکه میراث فرهنگی و آیینی بسیار عمیقی دارد که قرنها در قلب مردمش زنده مانده است. ترکیبی از آیینهای بودایی، هندو، مسلمان و مسیحی در کنار سنتهای بومی، باعث شده فرهنگ این کشور رنگارنگتر و متفاوتتر از بسیاری دیگر از کشورهای آسیایی باشد.
در دل این تنوع فرهنگی، مراسمها و آیینهای عجیب و چشمگیر برگزار میشوند؛ آیینهایی که ریشه در باورهای باستانی، احترام به طبیعت، نیروهای ماورایی و جشنهای مذهبی دارند.
در این مقاله با چند مورد از شگفتانگیزترین و خاصترین رسوم و جشنهای سریلانکا آشنا میشوید — سنتهایی که دیدن آنها میتواند بخش هیجانانگیز تور شما به این کشور باشد.
۱. فستیوال اسالا پراههرا (Esala Perahera) در کندی
شکوه هزارچراغ ایمان و هنر
مشهورترین و باشکوهترین مراسم مذهبی سریلانکا، اسالا پراههرا است؛ جشنی عظیم که هر سال بین ژوئیه و اوت در شهر کندی برگزار میشود. این مراسم به احترام دندان مقدس بودا است که در معبد معروف “Temple of the Tooth” نگهداری میشود.
در شبهای جشن، خیابانهای کندی به صحنهای از نور، موسیقی و رقص تبدیل میشود. فیلهای عظیمالجثه با پارچههای طلایی و چراغهای رنگی تزئین میشوند و در رژهای باشکوه، در کنار راهبان، نوازندگان طبل، شعلهگردانها و رقصندگان سنتی حرکت میکنند.
این مراسم بیش از دو هفته طول میکشد و از دیدنیترین رویدادهای مذهبی آسیاست.
جالب است بدانید که مردم باور دارند حضور در این فستیوال و دیدن دندان مقدس بودا باعث پاکی روح و خوشاقبالی میشود.
نکته جالب: در تمام طول جشن از قربانی حیوانات جلوگیری میشود؛ چون بوداییها باور دارند هیچ موجود زندهای نباید رنج بکشد.
۲. مراسم طبل کوبی و رقص بارا (Bara Dance)
آیین فراخوان ارواح محافظ
در بسیاری از مناطق سنتی، بهویژه در جنوب کشور (مانند گاله و ماتارا)، مردم مراسمی به نام بارا دانسه (Bara Dance) برگزار میکنند. این مراسم تلفیقی از موسیقی آیینی، حرکات نمادین و باورهای جادویی است.
هدف از آن محافظت از روستا در برابر “ارواح خبیث” یا انرژیهای منفی است.
در این مراسم، رقصندگان با ماسکهای چوبی رنگارنگ که چهرههای عجیب و هیولایی دارند، رقصهایی نمایشی انجام میدهند. هر ماسک نماد یک نوع بیماری یا روح خاص است و رقص، برای دفع آن روح به کار میرود. صدای طبلهای “داندا” و آوازهای تکرارشونده، حال و هوایی اسرارآمیز به فضا میبخشد.
مکانهای معروف برگزاری: شهر امبالانگودا و مناطق نزدیک دامبولا
زمان: اغلب در ماههای جولای تا سپتامبر، همزمان با برداشت محصولات کشاورزی.
۳. جشن وساک (Vesak Festival)
زادروز بودا؛ جشن نور و بخشش
وساک یکی از بزرگترین جشنهای مذهبی بودایی است که معمولاً در ماه مه (May) برگزار میشود. این روز یادآور تولد، روشنبینی و درگذشت بودا است.
در این جشن، شهرها با چراغهای فانوسی و مجسمههای نورانی تزئین میشوند. مردم سریلانکا در این روز غذا و نوشیدنی رایگان بین رهگذران پخش میکنند و شرکت در مراسم معابد عمومی است.
شگفتانگیزترین بخش این مراسم، چراغهای وساک است؛ فانوسهای دستساز که نماد روشنایی حقیقت و رفع جهلاند.
در شهرهای بزرگ مانند کلمبو، کندی و گاله میتوانید این جشن زیبا را ببینید. هنگام شب، خیابانها غرق نور و صدا میشوند و حس صلح و معنویت در هوا موج میزند.
۴. مراسم “کاتارگاما” pilgrimage برای شجاعت و ایمان
راه رفتن بر آتش برای اثبات باور
در جنوب شرقی سریلانکا، شهری مقدس به نام کاتارگاما (Kataragama) وجود دارد که برای هندوها و بوداییها مقدس است. در ماههای ژوئن تا ژوئیه، زائران از سراسر جزیره به این شهر میآیند تا آیینی بسیار عجیب را انجام دهند: راه رفتن روی زغال داغ!
شرکتکنندگان ابتدا چند روز روزه میگیرند و دعا میخوانند، سپس پایبرهنه از روی زغالهای داغ عبور میکنند تا قدرت ایمان و خلوص نیت خود را نشان دهند.
در کنار این مراسم، بازی طبل، رقص و قربانی میوهها و گلها نیز انجام میشود.
جالب است بدانید: بسیاری از شرکتکنندگان پس از عبور از آتش، حتی تاول هم نمیزنند؛ مردم معتقدند این نشانه پذیرش ایمانشان توسط خدای کاتارگاما است.
۵. مراسم درمان با "رقص شیطانی" (Devil Dance)
آیین شفابخش سنتی
در مناطق جنوبی سریلانکا، گروههایی از درمانگران سنتی (که به نام “Yakadura” معروفاند) مراسمی برگزار میکنند که ترکیبی از رقص، دعا و درمان روحی است.
اگر کسی بیمار شود و پزشکان نتوانند دلیل آن را پیدا کنند، خانواده برایش رقص شیطانی درمانی میگیرند. در این مراسم، رقصنده با ماسکهای ترسناک و لباسهای عجیب، “ارواح شیطانی بیماری” را از بدن فرد خارج میکند!
در باور مردم محلی، اینگونه بیماریها نه تنها جسمی بلکه روحی هستند و فقط با آیین سنتی درمان میشوند.
امروزه برخی از این مراسم، جنبه نمایشی و گردشگری نیز پیدا کردهاند، بهویژه در شهر امبالانگودا.
۶. مراسم تشییع رنگی و آواز مرگ
مرگ بهمثابه جشن گذار به زندگی دیگر
در برخی روستاهای قدیمی، مراسم تدفین با طبل و آواز برگزار میشود. مردم باور دارند که مرگ پایان نیست بلکه آغاز سفر روح به دنیای دیگر است.
به همین دلیل، در مراسمهایی خاص به جای گریه، آوازهای محلی اجرا میشود تا روح متوفی در آرامش به دنیای بعدی برود.
در این مراسم، رنگ سفید نشانه پاکی، و صدای طبل نماد اعلام حضور روح در جهان دیگر است.
اگرچه امروزه این سنت کمتر دیده میشود، اما در مناطق روستایی استانهای ماتاله و آمپارا هنوز رایج است.
۷. جشن برداشت محصول و “پوجا نوات”
شکرگزاری از زمین و نیروهای آفرینش
مانند بسیاری از تمدنهای باستانی، مردم سریلانکا نیز برای پایان فصل برداشت مراسمی باشکوه دارند. در این جشن، شالیکاران (کشاورزان برنج) نخستین دانه برنج تازه را با دعا و تقدیم به بودا و خدایان محلی گرامی میدارند.
سپس با لباسهای رنگی رقص و آواز اجرا میشود و غذاهای آیورودایی سرو میشود.
این جشن نمادی از شکرگزاری، صلح و ارتباط انسان با طبیعت است — از دل سنتی که بین دین و زندگی روزمره پلی ساخته است.
۸. فستیوال ماسکها در امبالانگودا
هنر و باور در چهرههای ترسناک
امبالانگودا، شهری در جنوب سریلانکا، مرکز ساخت ماسکهای چوبی سنتی است. هر سال جشنوارهای برگزار میشود که در آن صدها نفر با ماسکهای عجیب — از اژدها، دیوها، تا ارواح محافظ — در خیابانها رقص و اجرا دارند.
این ماسکها علاوه بر جنبه هنری، ریشه آیینی و درمانی دارند. مردم معتقدند دیدن این رقصها و چهرههای ماسکدار باعث دفع انرژیهای منفی و جذب برکت زندگی است.
هزینه و دسترسی به مراسمها برای گردشگران
بسیاری از این جشنها عمومی هستند و رایگان برگزار میشوند، اما در فستیوالهای بزرگ مانند پراههرا کندی ممکن است برای نشستن در جایگاه تماشاگران مبلغی حدود ۵ تا ۱۰ دلار پرداخت کنید.
مراسم بارا دانسه یا وساک رایگاناند.
تورهای فرهنگی همراه با راهنما معمولاً بین ۳۰ تا ۷۰ دلار هزینه دارند و شامل بازدید از چند آئین و کارگاه ماسکسازی میشوند.
سخن پایانی
سفر به سریلانکا تنها دیدن سواحل، چای و طبیعت نیست؛ بلکه تجربه ورود به دنیایی پررمز و راز از آیینها و باورهای کهن است. هر جشن و مراسم در این کشور، پنجرهای به فلسفه عمیق زندگی و ارتباط انسان با نیروهای هستی است.
از رقص ماسکها گرفته تا راه رفتن بر آتش، همه و همه روایتی از ایمان، امید و احترام به سنتهاییاند که قرنها پابرجا ماندهاند.
اگر قصد دارید این تجربه منحصربهفرد را از نزدیک ببینید، بهتر است سفر خود را با تیمی حرفهای برنامهریزی کنید.
آژانس پلیکان پرواز، یکی از قدیمیترین و حرفهایترین برگزارکنندگان تور سریلانکا در ایران، با شناخت دقیق از فرهنگ و آیینهای محلی، تورهای اختصاصی و فرهنگی این کشور را با بهترین قیمتهای سال و پشتیبانی کامل در طول سفر ارائه میدهد.
با پلیکان پرواز میتوانید سریلانکا را نه فقط ببینید، بلکه با قلبش زندگی کنید — سفری عمیق، مطمئن و فراموشنشدنی در میان رسمها و باورهای کهن این جزیره جادویی
